Çeki listesi (packing list) nedir?

Çeki listesi ne işe yarar?

Ticari fatura malın değerini, çeki listesi ise malın nasıl paketlendiğini anlatır. Aynı sevkiyatı farklı açılardan tarif eden iki belgedir ve birbirini tamamlar.

• Gümrük: Muayene sırasında memur hangi kolinin açılacağını ve içinden ne çıkması gerektiğini çeki listesinden bulur. İhracat ve ithalat beyannamesine çoğu zaman eklenir.
• Taşıyıcı: Koli sayısını, brüt ağırlığı ve hacmi yüklemede kontrol eder; CMR’nin 10–15. kutularındaki bilgiler çeki listesiyle uyumlu olmalıdır.
• Alıcı: Teslimde eksik ya da hasarlı koliyi çeki listesiyle karşılaştırarak tespit eder ve çekince yazar.
• Banka ve sigorta: Akreditifli işlemlerde istenen belgeler arasında sık yer alır; hasar tazmininde kanıt olarak kullanılır.

Çeki listesinde hangi bilgiler olur?

Çeki listesinin uluslararası standart bir formu yoktur; ancak uygulamada şu bilgiler beklenir:

• Gönderici (ihracatçı) ve alıcı (ithalatçı) unvan ve adresleri
• Belge numarası ve tarihi; ilgili fatura numarası (iki belgenin eşleşmesi için)
• Taşıma bilgileri: yükleme ve varış yeri, taşıma şekli, araç plakası ya da konteyner numarası
• Her koli için: koli numarası, ambalaj türü (karton, palet, sandık), içindeki malın tanımı ve adedi
• Koli başına ve toplam net ağırlık ile brüt ağırlık
• Koli ölçüleri (uzunluk × genişlik × yükseklik) ve toplam hacim (m³)
• Kolilerin üzerindeki marka ve numaralar
• Toplamlar: koli sayısı, palet sayısı, toplam net/brüt ağırlık, toplam hacim

Çeki listesi, fatura ve CMR farkı

Üç belgedeki koli sayısı, ağırlık ve taraf bilgileri birbiriyle tutarlı olmalıdır. Gümrükteki gecikmelerin önemli bir kısmı bu uyumsuzluklardan çıkar. CMR hakkında ayrıntı için CMR belgesi nedir? rehberine bakın.

Ağırlık ve hacim nasıl hesaplanır?

• Net ağırlık: Yalnız malın ağırlığı (ambalajsız). Gümrük vergisi ve istatistik çoğu zaman net ağırlığa bakar.
• Brüt ağırlık: Mal + iç ve dış ambalaj + palet. Taşıma, tartı denetimi ve taşıyıcının tazminat sınırı brüt ağırlığa göre hesaplanır.
• Hacim: Her koli için uzunluk × genişlik × yükseklik (metre cinsinden) çarpılır, koli adediyle çarpılıp toplanır. Örneğin 0,60 × 0,40 × 0,40 m’lik 10 koli = 0,96 m³.
• Toplamlar satır toplamlarından hesaplanır ve fatura ile CMR’deki değerlerle karşılaştırılır.

Sık yapılan hatalar

• Toplam brüt ağırlığın faturadan ya da CMR’den farklı olması. Tartı ve muayenede ilk bakılan değerdir.
• Net ve brüt ağırlığın karıştırılması. Net yalnız malın, brüt ambalaj dahil ağırlıktır.
• Koli numaralarının kolilerin üzerindekiyle eşleşmemesi. Muayenede hangi kolinin açılacağı bulunamaz.
• Karışık kolilerin tek satırda yazılması. Birden fazla ürün içeren koli, içeriği ayrı satırlarda gösterilerek yazılmalıdır.
• Fatura numarasının yazılmaması. Belgeler birbirine bağlanamaz.

Çeki listesini online hazırlamak

CMRyaz’ın çeki listesi aracı koli, palet ve ağırlık toplamlarını otomatik hesaplar; aynı bilgilerden fatura ve CMR de hazırlanabildiği için üç belge birbiriyle tutarlı kalır. PDF olarak indirilebilir ve QR kodla paylaşılabilir.