CMR nasıl doldurulur? 24 kutu tek tek

Başlamadan önce

• Formun tüm nüshaları aynı şekilde doldurulur (IRU 2007 modelinde dört renkli nüsha: kırmızı gönderici, mavi alıcı, yeşil taşıyıcı, siyah idari).
• Belge düzenlenirken bazı bilgiler henüz bilinmeyebilir (ör. ardışık taşıyıcı). Bunlar sonradan elde kalan nüshalara eklenebilir.
• Belge numarası formun sağ üstünde ve sol altında; belgenin düzenlendiği ülke formun üstünde yer alır.
• Hangi bilginin neden istendiğini merak ediyorsanız önce CMR belgesi nedir? rehberine göz atın.

Kutu 1–9: taraflar, yerler ve talimatlar

1. 1

   Gönderici

   Dolduran: gönderici

   Göndericinin tam unvanı ve tam adresi (ülke dahil). Faturadaki satıcı ile genellikle aynıdır.

2. 2

   Alıcı

   Dolduran: gönderici

   Malın teslim edileceği alıcının tam unvanı ve adresi. Teslim adresi farklıysa onu 4. kutuya yazın.

3. 3

   Malın teslim alındığı yer ve tarih

   Dolduran: taşıyıcı / gönderici

   Yükleme yeri ve tarihi. IRU, taşıyıcının aracın yükleme yerine varış ve ayrılış saatini de yazmasını önerir: araç gönderici yüzünden bekletilirse bekleme ücreti istemek için kanıt olur.

4. 4

   Malın teslim edileceği yer

   Dolduran: gönderici

   Öngörülen boşaltma yeri (şehir, ülke, gerekirse depo adresi). Deponun çalışma saatlerinin de yazılması, şoförün kapalı depoda boşuna beklemesini önler.

5. 5

   Göndericinin talimatları

   Dolduran: gönderici

   Taşımayı etkileyen talimatlar: gümrük işlemleri (ör. hangi gümrükte işlem yapılacağı), aktarma yasağı, sigorta talimatı ve gerekli gördüğü diğer notlar.

6. 6

   Taşıyıcı

   Dolduran: taşıyıcı

   Taşıyıcının tam unvanı ve adresi; varsa diğer referanslar.

7. 7

   Ardışık taşıyıcılar

   Dolduran: ardışık taşıyıcı

   Taşımayı sırayla birden fazla taşıyıcı yapıyorsa, sonraki taşıyıcı malı teslim alırken doldurur; tarih atıp imzalar ve gerekiyorsa koli sayısı, işaretler ve malın görünür durumu hakkındaki çekincelerini yazar. Bu bilgi en azından alıcı nüshasında ve idari nüshada bulunmalıdır.

8. 8

   Taşıyıcının çekinceleri ve gözlemleri

   Dolduran: taşıyıcı

   Malı teslim alırken koli sayısı, işaretleri ve numaraları ile ambalajın görünür durumu hakkındaki çekinceler (ör. “2 palet streç yırtık”, “sayım yapılamadı”). IRU’ya göre bu çekincelerin geçerli olması için gönderici tarafından onaylanması gerekir. Çekince yazılmazsa malın görünür biçimde sağlam teslim alındığı varsayılır (CMR md. 9).

9. 9

   Göndericinin taşıyıcıya verdiği belgeler

   Dolduran: gönderici

   Mal ile birlikte verilen belgelerin listesi: fatura, çeki listesi, menşe şahadetnamesi, ATR / EUR.1, transit belgesi vb.

Kutu 10–15: malın tanımı

IRU’ya göre 10–15 numaralı kutular taşınan malın olağan tanımına ayrılmıştır; tehlikeli maddelerde ADR’nin gerektirdiği özel bilgiler de burada yer alır. Her mal kalemi ayrı satıra yazılır.

1. 10

   İşaret ve numaralar / GTİP

   Dolduran: gönderici

   Kolilerin üzerindeki marka ve numaralar; gümrük için gerekiyorsa malın istatistik (GTİP / HS) kodu.

2. 11

   Koli (kap) adedi

   Dolduran: gönderici

   Her kalemdeki koli, palet ya da kap sayısı. Taşıyıcı teslim alırken bu sayıyı kontrol eder.

3. 12

   Ambalaj şekli

   Dolduran: gönderici

   Palet, karton, sandık, çuval, varil vb.

4. 13

   Malın cinsi

   Dolduran: gönderici

   Malın olağan ticari tanımı (ör. “Pamuklu tişört”, “Seramik karo”). Tehlikeli maddelerde UN numarası, sınıfı ve ambalaj grubu dahil ADR tanımı.

5. 14

   Brüt ağırlık (kg)

   Dolduran: gönderici

   Ambalaj dahil brüt ağırlık. Taşıyıcının tazminat sınırı brüt ağırlığa göre hesaplandığı için doğru yazılması önemlidir. CMRyaz formunda yanında net ağırlık sütunu da vardır.

6. 15

   Hacim (m³)

   Dolduran: gönderici

   Yükün hacmi; özellikle hafif ama hacimli yüklerde navlun hesabı için kullanılır.

Kutu 16–20: anlaşmalar ve ödemeler

1. 16

   Özel anlaşmalar

   Dolduran: gönderici ve taşıyıcı

   Taraflar arasındaki özel şartlar: malın beyan edilen değeri ve teslimdeki özel menfaat tutarı (tazminat sınırını yükseltir), anlaşılan teslim süresi, brandasız açık araç kullanımı, palet değişimi, yükleme-istifleme-boşaltmadan kimin sorumlu olduğu, feribot kullanımı, yetkili mahkeme vb.

2. 17

   Ödeyecek olan

   Dolduran: gönderici / taşıyıcı

   Taşıma ücreti, ek masraflar, gümrük vergileri ve diğer masrafların tutarı ile bunları göndericinin mi alıcının mı ödeyeceği. IRU, tutar yazılmasa bile en azından ödeyecek tarafın belirtilmesini şiddetle önerir; sonradan çıkabilecek tartışmayı önler.

3. 18

   Diğer faydalı bilgiler

   Dolduran: herkes

   Diğer taraflar ya da yetkili makamlar için yararlı bilgiler: araç ve dorse plakası, yükleme kapasitesi, malın net ağırlığı, TIR karnesi ya da kullanılan diğer gümrük belgesinin numarası vb.

4. 19

   Teslimde tahsilat (ödeme karşılığı teslim)

   Dolduran: gönderici

   Alıcıdan teslimde tahsil edilip taşıyıcının alacağı tutar. Dikkat: taşıyıcı malı bu tutarı tahsil etmeden teslim ederse, tutarı göndericiye kendisi ödemek zorunda kalabilir (CMR md. 21).

5. 20

   CMR Sözleşmesi beyanı

   Dolduran: önceden basılıdır

   Taşımanın, aksine her türlü şarta rağmen CMR Sözleşmesi’ne tabi olduğunu belirten zorunlu ibare. Formda önceden basılı gelir; doldurulmaz.

Kutu 21–24: düzenleme yeri ve imzalar

1. 21

   Düzenlendiği yer ve tarih

   Dolduran: belgeyi düzenleyen

   CMR belgesinin düzenlendiği yer ve tarih.

2. 22

   Göndericinin imzası veya kaşesi

   Dolduran: gönderici

   Göndericinin imzası ya da kaşesi (hangisinin kullanılacağı göndericinin tercihidir).

3. 23

   Taşıyıcının imzası veya kaşesi

   Dolduran: taşıyıcı

   Taşıyıcının imzası ya da kaşesi; malın teslim alındığını gösterir.

4. 24

   Malı teslim alan (alıcı)

   Dolduran: alıcı

   Alıcının imza ve kaşesi; teslim yeri, tarihi ve özellikle aracın boşaltma yerine varış ve boşaltmadan sonra ayrılış saati. Araç alıcı yüzünden bekletilirse taşıyıcının bekleme ücretini talep etmesine yarar. Görünür hasar varsa çekince burada yazılır.

Sık yapılan hatalar

• Nüshaların farklı doldurulması. Alıcı nüshasında olmayan bir çekince ya da bilgi, anlaşmazlıkta işe yaramaz.
• Çekincesiz teslim alma. Taşıyıcı hasarlı ya da eksik görünen yükü çekince yazmadan alırsa, malın sağlam teslim alındığı kabul edilir.
• Ödeyecek tarafın boş bırakılması (kutu 17). Navlun tartışmalarının en sık sebebi.
• Brüt ağırlığın tahmini yazılması. Hem tazminat sınırı hem tartı denetimleri brüt ağırlığa bakar.
• Teslimde saat yazılmaması (kutu 3 ve 24). Bekleme ücreti talep etmek zorlaşır.
• Teslimde tahsilat tutarının atlanması (kutu 19). Taşıyıcıyı tutarın tamamından sorumlu bırakabilir.

CMR’yi online doldurmak

CMRyaz’ın formu bu 24 kutuyu numaralı bölümler hâlinde sorar ve sonucu IRU 2007 düzeninde, basılacağı gibi önizler. Belge dili (8 dil) ayrıca seçilir; kutu başlıkları o dilde basılır. Kayıtlı gönderici, alıcı ve araçlarla bir sonraki belge saniyeler sürer; fatura ve çeki listesinden belge taraması ile alanlar otomatik dolabilir. Ücretsiz CMR oluşturun.